Door Rob Beltjens

​

The day after.
De vliegers zijn al uren thuis wanneer de bus in de vroege ochtend van 4 mei aankomt in Eindhoven.

Na een goede nachtrust verschijnen de eerste berichten in de WhatsApp-groep die speciaal voor de tournee was ingericht. Iedereen blijkt veilig thuis te zijn aangekomen en het nagenieten kan beginnen. Dat is een vast ritueel na iedere tournee: samen ontwennen na een intens mooie reis en die ervaring nog even delen met orkestgenoten.

Rond het middaguur gaat mijn telefoon. Het is Hinse Mutter. Hij is, net als zijn vader Jos, oudlid van het PSO. De mededeling is huiveringwekkend. Een dag eerder, terwijl het orkest in de bus naar huis zat, zijn zijn ouders in Frankrijk betrokken geraakt bij een ernstig verkeersongeval. Beiden zijn daarbij om het leven gekomen.
Ik heb een paar tellen nodig om het bericht te laten landen en woorden te vinden voor dit onmetelijke leed. Jos was een zeer gewaardeerd lid van het orkest. Na het gesprek met Hinse, waarin ik hem en zijn naasten namens het orkest heb gecondoleerd en veel sterkte heb gewenst, licht ik het orkest in.
Later die dag blijkt dat bij hetzelfde ongeluk ook een lid van het bevriende orkest Caecilia Camerata betrokken was. Zij raakte lichtgewond, maar helaas is ook haar echtgenoot bij het ongeval om het leven gekomen.

De PSO-gemeenschap reageert geschokt en ontsteld. Voor velen in ons orkest was hij meer dan een voormalig orkestlid: hij was een vertrouwd en geliefd gezicht, iemand bij wie menselijkheid en muziek vanzelf samenkwamen. Zijn overlijden, zo plots en onvoorstelbaar, maakt diepe indruk.
Jos wordt door velen herinnerd als een lieve, bescheiden en zorgzame man. Hij had oog voor de mensen om hem heen en was vaak degene die als eerste die klaarstond om anderen te helpen. Leden herinneren zich de geïnteresseerde gesprekken met Jos. In het alledaagse zat zijn grote betekenis.

Ook zijn humor wordt regelmatig aangehaald: licht, relativerend en verbindend. Jos genoot zichtbaar van muziek, van samen spelen, van projecten en reizen, en van het leven zelf. Hij praatte met enthousiasme over wat hij deed en wat nog komen zou.
Dat hij voor sommigen zelfs de reden was om bij het orkest te komen, zegt veel over wie hij was: iemand die uitnodigde, verbond en ruimte maakte. Zijn overlijden laat een groot gemis achter bij zijn familie, vrienden en binnen ons orkest. We koesteren de herinneringen aan Jos als een mooi mens – en dragen hem met ons mee, in de muziek en in de verbondenheid die hij zo vanzelfsprekend belichaamde.

Eens te meer blijkt maar weer dat lief en leed heel dicht bij elkaar liggen. Na een prachtige tournee, waarin we in muziek en hechte vriendschap sterk met elkaar verbonden waren, zijn we dat nu ook in verdriet. Die gedeelde ervaring – van vreugde én verlies – maakt zichtbaar hoe bijzonder deze groep muzikanten is: een orkest waarin ruimte is voor alles wat het leven brengt.

Door Frits van den Munckhof

​

Reisdagen zijn niet noodzakelijk de rijkste inspiratiebron voor een gevarieerd dagverslag.

Het programma is een beetje WYSIWYG (What You See Is What You Get). In essentie de 18-uurs versie van "De wielen van de bus gaan rond en rond, rond en rond, rond en rond" 

Gelukkig hoeven we niet belachelijk vroeg op. De bus vertrekt om 8 uur. Wel met de wetenschap dan we dan serieus laat aan gaan komen in Eindhoven.
Er ontstaat enige hilariteit als er een schoonmaakploeg opduikt die de stoep gaat schoonspuiten direct nadat wij zijn ingestapt. Zou daar iets mee bedoeld worden? 

Eenmaal onderweg loopt alles letterlijk op rolletjes. We halen een prima reisgemiddelde dat alleen wat naar beneden wordt gehaald door een korte "detour" door Parijs om de vriendin van Alexis af te zetten. Dat hebben we graag over voor de sympathieke Alexis, collega van onze eigen Sanne. Heerlijk om met chauffeurs te kunnen rijden die denken in mogelijkheden en niet in problemen zoals soms ook wel voorkomt.

We houden ons ook nog enige tijd bezig met "verloren Airpods", die zich volgens de Apple zoekfunctie toch echt in de bus moeten bevinden. Het lukt om de krengen zo te laten trillen dat we ongeveer weten waar ze lagen, maar zelfs dan is het nog een hele kunst om ze te vinden.

Uiteindelijk komen we half drie moe maar voldaan aan in Eindhoven. Sommigen hebben dan nog een rit met de eigen auto te gaan voor ze thuis zijn. 

Voor mij zelf was deze concertreis een hele speciale. Want ik heb na een polsblessure een tijdje de speciale status van "niet-spelend lid" gehad, hopend later weer mee te kunnen spelen in het orkest. Inmiddels is dat geen reële optie meer omdat de pols niet meer zodanig is hersteld dat ik nog het benodigde niveau kan halen. 

Dus ga ik na deze geweldige reis mijn gewone lidmaatschap beëindigen en proberen langs andere wegen de banden met het mij zo dierbare orkest een andere vorm te geven.

Ik wil langs deze weg alle orkestleden heel erg bedanken voor alle prachtige jaren dat ik mee heb mogen spelen bij deze fantastische vereniging en zal mijn best doen mijn bijdragen te blijven leveren op andere manieren.

Voor mij was deze reis een gedenkwaardig slotakkoord. Dankjulliewel!

      Door Txemi Etxebarria

​

Thuiskomen in muziek
Het is moeilijk in woorden te vatten wat er allemaal gebeurde op die zaterdag in Baskenland.
Sommige dagen zijn simpelweg te vol, te rijk, te geladen om ze netjes te ordenen. Dit was
zo’n dag.

Nog maar net aangekomen, de bus uitgestapt – het orkest volgt mij – en dan gebeurt er
meteen iets magisch. De allereerste persoon die ik tegenkom is Rosa, mijn eerste
muzieklerares van de basisschool. Wat een toeval. “Goedemorgen Rosa,” zeg ik. “Kijk, dit is
mijn orkest.”

De dag vult zich verder met warme ontmoetingen, herinneringen, gezichten uit het verleden.
En ondertussen sluipt het concert steeds dichterbij. De spanning neemt toe. De
podiumrepetitie blijkt de lastigste van alle drie concerten van deze tournee: weinig tijd, veel
galm, weinig ruimte. Maar we passen erin – letterlijk én muzikaal. Dat alleen al voelt als een
overwinning.

Tijd om het concertpak aan te trekken. Ik had al een kleine speech voorbereid, bedoeld voor
het moment waarop het slagwerk van plaats zou wisselen. Achter in de kerk liep ik mijn
woorden nog eens door, toen ineens de geluidstechnicus binnenkwam. Hij zei dat alles klaar
was. Hij keek me aan, glimlachte, en zei toen “De kerk zit helemaal vol.” met die typisch
Baskische uitdrukking die je gebruikt als iets écht zo is. Mensen moesten staan. Geen
enkele vrije stoel meer.
“Mijn god,” dacht ik… dat had ik echt niet verwacht.
Ik werd een beetje nerveus moet ik toegeven. Het orkest stemde, het koor zat klaar. Achterin
zat ik met de solist nog wat te praten, gewoon om de spanning te laten zakken. En toen was
het moment daar om op te komen. Eerst de soliste en ik.
Vanaf het podium zag ik als eerste iemand in het publiek die ik herkende: een kamergenoot
uit de tijd dat we samen in Bilbao studeerden. Dat ene gezicht gaf me meteen energie. Alles
komt goed, dacht ik.

En de rest… die kennen jullie. Het concert was fantastisch. Iedereen speelde werkelijk de
sterren van de hemel. Tussen Poulenc en Shostakovitsj sprak ik het publiek toe. Ik vertelde
hoe bijzonder het is om thuis te dirigeren – voor familie, vrienden, oud-docenten van de
basisschool en muziekschool, de dirigent van de plaatselijke harmonie. Ik wilde van dat
moment gebruikmaken om iedereen te bedanken voor wat zij mij hebben gegeven: de liefde
voor muziek.

Ik wil ook het PSO bedanken, hier en nu, voor wat ik gekregen heb – de liefde voor de
muziek. Ik wil het PSO ook bedanken voor de onvergetelijke week in Baskenland. Het orkest
heeft zich moeten aanpassen aan drie totaal verschillende, onbekende locaties. En elke keer
opnieuw heeft iedereen – zonder uitzondering – alles gegeven om het beste van de muziek
te laten horen.

Dat is gewoon prachtig. Daar ben ik jullie diep dankbaar voor.
Wat een juweel van een orkest.
Dank jullie wel, allemaal!

Door Cathérine Delnooz

​

De klok tikt in de nacht. Na een volle maar prachtige dag was ik in de bus terug naar het hotel in slaap gevallen, maar ik schrik wakker wanneer de chauffeur plotseling hard remt. Door de voorruit zie ik een grote groep laveloze jongeren staan. Heel even denk ik: zijn dit onze groupies? Maar nee, het Baskische nachtleven is simpelweg in volle gang.

Terug op de kamer begint de jacht op een mug. Muggenmagneet Birgit verdient een betere nacht, dus ik probeer alles: raam dicht, airco aan, strategisch licht aan. Ik mep de mug – denk ik – bied alvast mijn excuses aan aan kamer 804 voor de klap op de muur, maar een lijkje vind ik niet. Het is 02.15 uur wanneer we strak ingebakerd in bed kruipen. Heel even denk ik aan de jonge verpleegkundigen op mijn afdeling in het ziekenhuis; zij zouden hier nog iets van kunnen leren om onrustige oudere patiënten tot rust te brengen. De gedachte wordt ingehaald door de slaap.
RING! Mijn wekker knalt met maximale bezinning door de kamer. Het is 07.00 uur. Birgit schiet rechtop in bed van schrik – oeps, misschien stond het volume toch wat te hard. Snel sla ik de wekker uit om haar nog even te laten slapen. Ik kleed me stil aan, pak mijn rugzak en glip naar het vroege ontbijt.

Om 09.35 vertrekken Pieter, Maarten, Rob en ik richting metrostation San Mamés, op weg naar Sopela, een kustplaatsje ten oosten van Bilbao. Ons doel: een wandeling langs de indrukwekkende Flysch‐kust. 
In Sopela begint de dag voorspoedig, met prachtig weer. Tot Rob op de rand van een diepgelegen put stapt en zijn enkel verzwikt. Pieter en ik doen een snelle klinische beoordeling: geen breuk, wel forse pijn aan de buitenste enkelband. Natuurlijk hebben we juist vandaag geen EHBO‐kit bij ons, en de apotheek is dicht. Met een ibuprofen achter de kiezen besluit Rob toch een stuk mee te lopen.

De route is schitterend: smalle paadjes tussen doornstruiken, zachte bloemetjes in diep paarsblauw en wit, grasweides vol madelieven en klaver. De uitzichten op zee zijn adembenemend, met steile rotsen en groepen surfers die op de golven wachten. We lunchen bij een klein restaurantje met uitzicht op de oceaan. Pieter ziet een huis op de kliffen en fantaseert hardop over zijn toekomst.

Na zo’n acht kilometer bereiken we Plentzia, waar we Rob op de metro zetten terug naar Sopela.
Wij lopen verder door een feeëriek bos langs een kabbelend stroompje. Opeens stuiten we op een kleine waterval van twee meter hoog, met daaronder een natuurlijk badje. Ik stel voor om even te plonsen. Maarten hoeft niet na te denken: wandelbroek uit, zwembroek aan, en voorzichtig het water in. Een heerlijke verkoeling.

Na nog een uur wandelen door het bos en het achterland van Sopela komen we terug bij het beginpunt, waar Rob al op ons wacht. We besluiten opnieuw naar de zee te lopen en brengen uren door op het terras van een beachcafé. Een ijsje, wat drinken, Maarten die nog even de zee induikt – het leven is goed. We dineren bij ondergaande zon; helaas zit er net iets te veel bewolking voor spectaculaire kleuren, maar het uitzicht blijft prachtig. Om 22.00 uur nemen we een Uber terug naar Bilbao.

Bij het hotel drink ik nog een laatste drankje op het terras van het café naast ons, dat de afgelopen dagen goede zaken heeft gedaan dankzij het geborrel van het PSO. Dan is het tijd om deze zonovergoten, vrije dag af te sluiten.

Door Daan Alberga

​

Vandaag is het een vrije dag. Dat is te merken: ‘s ochtends komt het ontbijt pas laat op gang. Het programma is vandaag ook facultatief: wie dat wil, kan in Bilbao blijven. Sommige orkestleden zijn gisteravond zelfs in San Sebastián achtergebleven en anderen maken lange wandelingen, tot wel 37 km. Maar de meeste mensen gaan mee met de bus op excursie naar Bermeo.

De busrit verloopt niet helemaal rustig. Al bij vertrek moet een noodstop gemaakt worden voor een plotseling overstekende politieagent: de 1 mei-manifestatie staat naast het hotel en is enorm druk. Een stuk verderop wordt even een verkeersdrempeltje gemist en bonken verschillende mensen het hun hoofd tegen het dak van de bus. En de oversteek van de weg om in de heuvels het uitzicht te bekijken, gaat ook niet helemaal lekker. Maar gelukkig maakt het spelletje “Zoek de iPod” veel goed. 

En de rit is mooi: glooiende heuvels, soms rotsen, met vaak uitzicht op zee, blauw zo ver je kunt zien, met verschillende eilandjes voor de kust. Erg idyllisch allemaal. Uitgestrekte buitenwijken lijken ze in Baskenland niet te kennen: het zijn appartementen tot de stadsgrens en daarna groen en rust. 

In Bermeo wordt de Dag van de Arbeid kennelijk ook uitgebreid gevierd, met muziek, kraampjes en vooral heel veel eten en gezelligheid. Hier waaieren de orkestleden uit. Ik hoor later dat veel mensen zijn gaan slenteren, de haven bekijken, en uitgebreid eten. 

Wijzelf hebben met een groep van tien een surfles geboekt bij een surfschool van twee Venezolanen in Mundaka, een dorp dat op loopafstand ligt. De eerste uitdaging blijkt het aantrekken van de wetsuits, wat voor de nodige jolijt zorgt. Daarna mogen we op blote voeten een paar honderd meter naar het water lopen en blijken we op de plank nog een kleine kilometer te moeten peddelen voor we bij het strand aan de overkant van de baai kunnen beginnen met surfen. Maar dan is het ook wel echt top: de leraren helpen ons een beetje op weg, maar het is natuurlijk vooral veel: goed gaan liggen, wachten, peddelen, proberen te staan en vervolgens toch in het water vallen, en dat alles lekker in het zonnetje en in het water dat dankzij de pakken prima aanvoelt. Iedereen heeft wel kleine succesjes, maar uiteindelijk is Txemi toch wel de onbetwiste King of the Ocean. 

We zijn natuurlijk te laat voor de bus terug, dus pakken we de trein, die ons, plus nog een andere groep orkestleden rechtstreeks terugbrengt naar Bilbao, voor nog een laatste drankje in de bar naast het hotel. Wat een topdag!

Door Ties Post

​

Vandaag was het dan zover: een heerlijk dagje vrij! En waar veel mensen het idee hadden om lekker rustig aan te doen, waren er 10 enthousiastelingen die het wel leuk leek om te gaan surfen. Aangejaagd door Erik gingen we de bus in met de rest, op weg naar Bermeo.

​

Aangekomen in Bermeo hebben we eerst eens genoten van een tapas met wijn, waarna we richting het dorpje voor het surfen, Mundaka, zijn gelopen. 35 minuten lopen later kwamen we aan bij de surfschool, geleid door twee Venezolanen. De wetsuits aantrekken was een ware struggle, maar uiteindelijk had iedereen zich er dan toch in gehesen.

Met de surfplank onder de arm liepen we vervolgens met z’n allen door het centrum van het dorpje, waar de instructeur iedereen eens even uitgebreid ging begroeten. Gearriveerd bij het water moesten we 25 minuten peddelen naar de andere kant van de baai om bij de zogeheten beginners golven te komen, wat voor velen toch een vieze tegenvaller was. Op de plek van bestemming hebben we uiteindelijk zo’n 2,5 uur gesurfd, waarbij met trots gezegd mag worden dat iedereen op de surfplank heeft gestaan 🏄!

​

Aan het einde van het surfen zijn we door een bootje teruggebracht naar Mundaka, waarna we ons weer terug hebben omgekleed om vervolgens een bar op te zoeken om tapas te eten en cider te drinken. Al met al een top dag!

       Door Raoul Bonnet

​​

 Nog nagenietend van het heerlijke concert gisteravond, stappen we om 8 uur weer in de bus. Die vertrekt geheel volgens PSO-schema (lees: schematijd plus Brabants kwartiertje), richting San Sebastián. De remtest is succesvol, een openzwaaiend portier voor de bus wordt net gemist en de hele voorste rij in de bus doet gelijk de stoelriem om. Dan rijden we naar het oosten, een kronkelige route die zondagavond nog in het donker is afgelegd. Nu, met daglicht, zien we hoe mooi het hier is, een grillig alpenlandschap, maar dan op zeeniveau.
 
Onze eerste stop vandaag is het conservatorium van San Sebastián, Musiklene. Txemi heeft hier gestudeerd en vandaag mag hij zelf lesgeven aan de directiestudenten van Jon Malaxetxebarria. Elke student mag 15 minuten Sjos 10 met ons repeteren. Voor hen een buitenkans om te werken met groot orkest, voor ons leuk om de niveau- en stijlverschillen te kunnen zien. De niveaus lopen uiteen van eerstejaars studenten (Alberto en Pau), via tweedejaars (Jon, Nicolas en Txomin), derdejaars (Janitz en Adrian) tot twee studenten uit het laatste jaar, Aitor en Joshua. Die laatste verrast ons met een paar woorden Nederlands, en klimt als negende en laatste student op de bok, om het vierde deel van Sjos in flink tempo integraal door te spelen. Alsof we dan niet moe genoeg zijn, mag tot slot Txomin het Agur Jaunak dirigeren. De x in zijn naam verraadt het al, Txomin had dit onofficiële volkslied van Baskenland als verzoeknummer bij Txemi ingediend.
 
Dat minstens drie studenten het snelle en luide tweede deel van Sjos met ons hebben gerepeteerd, heeft erin gehakt. Tijd dus om na 3,5 uur spelen het gitzwarte auditorium te verlaten voor een zonnige wandeling naar de lunch. Na de uitgebreide lunches van de afgelopen dagen is het fijn dat we vandaag ‘slechts’ drie gangen geserveerd krijgen: een romige risotto met zeevruchten, een mals stuk kip op een bedje van puree en tot slot cheesecake met bosvruchtencoulis. Dit alles met een bijpassend water-arrangement, variërend van fris doorschijnend water tot licht gekoeld plat water.
 
De tennisclub waar we lunchen ligt prachtig aan de Bahia de la Concha, aan de overkant zien we het oude centrum van San Sebastián blakeren in de zon. Aangesterkt genieten we van twee uur pauze. Net genoeg voor een ritje met de Funicular omhoog voor een fotogeniek uitzicht op de stad, of een dutje op het gras. Anderen koelen hun voeten in de branding of föhnen hun haar bij een blowhole.
 
Onze concerten hier in Spanje beginnen al om zeven uur, dat is dus voor het diner. De airconditioning in het auditorium die vanmorgen nog zo goed bezig was, is op de energie-bespaarstand gezet, want binnen vijf minuten repeteren in pak breekt het zweet ons weer uit. Ons programma vanavond is gelukkig kort: we spelen alleen Hendriks en Sjostakovitsj. De uitvoering van Hendrik’s Playful Garden lijdt niet onder de hitte, sterker nog, het publiek applaudisseert zo enthousiast dat Txemi een keer terug het podium op moet. En dat is extra bijzonder omdat er misschien net zoveel mensen in de zaal zitten, als op het podium.
 
Hitte of geen hitte, we storten ons daarna vol overgave in Sjostakovitsj. Ik vind het altijd gevaarlijk om als speler in het orkest een concert te recenseren, want die is vooral beïnvloed door je eigen speelplezier. Maar ik durf te zeggen dat het ondanks wat vermoeidheidsfoutjes links en rechts een geconcentreerde en geïnspireerde uitvoering is. Misschien hebben we vanmorgen toch wat opgestoken van de negen directiestudenten.
 
Voordat we de terugreis naar Bilbao aanvaarden hebben we twee uur de tijd voor een ‘diner op eigen gelegenheid’. Waar kan dat beter dan in het oude centrum van San Sebastián. Wat een verschil met Bilbao: hier zijn zoveel meer toeristen op straat, en zoveel meer bars met de overbekende pinxtos. San Sebastián staat bekend om het grote aantal restaurants met Michelin-sterren, en het lijkt alsof dat ook een uitwerking heeft op de kwaliteit van de pinxtos. Ze smaken uitstekend en zien er fantastisch uit. De twee uur vrije tijd vliegt voorbij, en dan rijden we opnieuw in het donker naar Bilbao. Dag San Sebastian, fijn om hier even geweest te zijn, dit smaakt absoluut naar meer.​

       Door Gudrun de Gersem

​

Vandaag op het programma: Guggenheim museum en een eerste concert in een prachtige zaal. Ik was vroeg wakker, en besluit vooraf alvast een kijkje te nemen bij de oude havenkraan. Nog wat oude relieken van een verdwenen industrie, met bvb. een ketting waarvan elke schakel 400kg weegt. Een mooi ommetje en dan langs de rivier naar het museum. Veel meer dan dat het een schip voorstelt (gezien van de kant waar we niet stonden), en beplaat is met titanium wist onze stadsgids maandag helaas niet te vertellen. Joost gaf ons gelukkig een briljante uitleg. Met kennersblik en humor, met een analoge powerpoint en bevlogenheid. Dank, Joost! Ik begreep ook dat LA als volgende reisbestemming al veel stemmen krijgt, en met alle prachtige architectuur die daar staat hoop ik dan op Joost als gids. Om te oefenen voor LA kunnen we ook dichterbij, naar Weil am Rhein bvb? 

In het museum was ik op slag verslingerd aan Ruth Asawa's werk. Metaal, slanke ronde vormen, prachtig mooie hangende composities. Ook veel schetsen van bloemen en 'gewoon leven' in schoonheid. Als ze van iemand een ruiker bloemen kreeg, had ze de gewoonte deze te schetsen en het resultaat aan de gever te bieden. "De ruiker van Adam" of "Het valentijnsboeket van Albert" prachtige schetsen allemaal, vol detail, hele schetsboeken vol. Tentoonstelling tot september, ik heb al met mijn man de afspraak nog maar eens samen te komen kijken, liefst ook met onze (bloemen schetsende) dochter en wie weet andere kids mee.

Ook de doolhoven "The matter of time" van Richard Serra inspireren, nodigen uit tot spelen. Een jong koppel maakt er een wedstrijdje van door de 2 parallelle gangen tussen de 3 gegolfde platen. Ik hoor ola, met meerdere antwoorden, ik fluit een deutje en neurie een beetje, probeer het uit. Ook het akoestisch effect van de platen is verrassend. De 2 wanden die nu eens uit elkaar wijken, dan naar elkaar toebuigen, recht, convex, concaaf, en dan de punten bij de uitgang, fascinerend. Een gracieuze dame danst de doolhof in en ook weer uit, stiekem rond de hoekjes kijkend, glijdend langs de metalen platen en rondingen. We komen elkaar wel 5 keer tegen, en raken aan de praat. Bent u danseres, vraag ik. Nee, zegt de dame, ja, zegt haar partner. In het Frans maken we een praatje. Ik heb een kort filmpje waar zij ook toevallig op staat, het is een mooie herinnering. We hadden er van 2 kanten veel plezier aan.

Dan heb ik de benedenverdieping gezien, en het is al 13u. Tja, de lunch komt gewoon te vroeg, die mis ik dan maar. Hoezo moet ik in Bilbao zijn om onder de indruk te raken van de kano vol bloemen en groen van een Congolese horticuleur Farnana, opgeleid in Vilvoorde in Belgie en ook met grote bijdragen in de samenleving zowel in Belgie als Congo. De foto's tonen nota bene het minnewater in Brugge, naast een plek in Zuid-Afrika, waar meerdere kanos een paradijs op aarde maken. Ook de oneindige spiegelkamer van Yayoi Kusama "Infinity Mirrored Room - A Wish for Human Happiness Calling from Beyond the Universe" is een letterlijk lichtpunt. Ik vind het mooi, speels, kleurrijk, de glimlach gaat me niet van het gezicht. Ook leuk: alle ontmoetingen met orkestleden, vaak met een kort praatje. Of om van bovenuit ook een orkestlid in de structuren van Serra te zien bewegen en rondkijken.

Ik was zo ruim te laat voor de lunch. Maar dat bleek weer een 7-gangen festiviteit. Zo kon ik alsnog aanschuiven voor het heerlijk malse vlees. Een 5 cm dit groot stuk mals rund aan het bot, waarvan de stukjes dit keer op een "plancha grill" nog een keer zelf naar smaak te grillen waren. De hele ruimte stond gauw vol rook, maar de smaak was hemels.

Voor mij dan een koffietje en even langs het hotel, om direct weer om te keren naar de concertzaal. Een delegatie heeft de tram ondertussen helemaal onder de knie, daar wil ik me zeker ook eens bij aansluiten. Nu vertrek ik toevallig op mijn eentje te voet. Bij de oversteken blijk ik toch weer 20m na iemand anders te lopen, en achter me ook weer anderen. Zo smelten we toch weer met een aantal mensen samen, gezellig. Fijn hoe door de toevalligheden de samenstelling van het groepje ook steeds anders is. De reis is (als vanouds) de beste gelegenheid om ongeacht instrument of leeftijd ongedwongen met elkaar te praten, daar komt toch verrassend veel 'nieuws' uit naar voren dat toch alweer jaren oud is. Zo werkt dat blijkbaar als de vorige reis langer dan 5 jaar is geleden. 2 tot max 5 jaar tussen reizen zou het orkest ook echt ten goede komen, zowel sociaal als muzikaal, zijn we het eigenlijk over eens.

's Avonds kunnen we het meteen laten horen. Bij aankomst aan het theater schijnt de zon, en we zien het theater schitteren langs de rivieroever. Wat een voorrecht om hier te mogen spelen, en nog wel met een goed gevulde zaal! Over de akoestiek zijn de meningen verdeeld. De verwachtingen waren stevig "gemanaged", maar waar ik zit (vlak naast Txemi) is het 100% genieten. Het mengt mooi, ik hoor mezelf in en met de cello en bas groep. Maar bovenal, ik hoor nu de houtblazers helder zonder mijn oor tot het uiterste te moeten spitsen, dat is in Sectie-C wel anders. In de zaal (laat ik me vertellen) verdwijnt hun klank wel sneller naarmate je meer achterin zit, het mag ook wel wat spitser, maar het blijft mooi mengen.

Dan is het aan ons om daar gebruik van te maken. En dat is gelukt! De sfeer zat erin, met pit en muzikaliteit en hier en daar een 'lekker tempo'. Het koor heeft finesse en zuiverheid en kracht, fijn samen spelen. Ook opvallend en mooi hoe er heel veel jonge zangeressen en zangers bij zijn. Shostakovich kwam tot leven, zowel vanuit het strijk-blok maar zeker ook de solo's en alle blazers. Als lage strijker heb ik een beetje bias. Marcel op fagot, wow, genieten hoe je de inzet uit complete stilte perfect timet en ook verklankt. Wat een lijn, wat een kleur. En Wouter op de kleine trom, met alle kracht erdoorheen, onbarmhartig, vurig takketakketakketak.  Ook Anneke, hoe kan jij op die ene fluit in die ene solo toch 3 totaal verschillende instrumentklanken toveren? Om het niet saai te maken, houd ik maar hier op met pluimen strooien, maar ik heb echt van alles genoten.

Zo ook het publiek. Vlakbij mij kan ik het goed zien aan de gezichten (op 2 meter afstand amper): de concentratie tijdens het spelen, de ontspanning als het in de muziek past, een glimlach bij een mooie lijn, en de waardering achteraf. In het publiek ook een 8-tal uitwisselings-studenten die op Koningsdag maandag een orange feestje vierden. Natuurlijk grijpen een aantal PSO'ers die dat toevallig zien, de kans om te party-crashen! Het was duidelijk gezellig toen, zo overtuigend dat mensen die anders nooit in die zaal komen, toch opdagen, zelfs door de stromende regen heen. Net zo gezellig was het napraten in het barretje naast het hotel. Nog een paar pinchos en lekker biertje of indrukwekkende bel gin-tonic, maar vooral heerlijk gezelschap en een prachtige dag achter de rug!

    Door Sietse Hoogeboom

 

Gespannen, dat is het woord. Eindelijk spelen, daar komen we voor. 

Een prachtige zaal, zeg maar gerust theater, overal pluche, trapjes links en treetjes rechts. Een zaal waar je de traditie ruikt. 
Ik denk aan andere buitenlandse zalen waar we gespeeld hebben. Milaan. Shanghai. Rio de Janeiro. Tel Aviv. Het gewicht van grote zalen. Muziek maken, wat je een hobby noemt, iets voor thuis op zolder, en wat een liefde blijkt te zijn die vleugels krijgt en neerstrijkt waar zij wil. 
Die spanning. Voelbaar bij iedereen.

E-fis-g-dis-fis-a. Het zijn geweldige noten waarmee de celli beginnen. Gemakkelijke noten, ongelofelijk moeilijk. Wie ben ik dat ik dit doe. Kan ik het wel.

'Mooie zaal,'  zeggen we later tegen elkaar, 'lekker gespeeld, klinkt best goed.'  Concertmeester Glenn legt uit dat we in deze zaal waarin alles hoorbaar is, heel compact moeten spelen. Weinig stok gebruiken. 

Mijn celloplank ligt nog in het hotel en Geertje zegt dat ik maar even bij het slagwerk moet vragen, die hebben altijd wel een celloplank. Slagwerker Erik kijkt er niet van op, loopt naar een kist en haalt er een celloplank uit. Natuurlijk. Nooit geweten, nooit nodig gehad ook, in nog geen 25 jaar, maar logisch; voor al uw celloplanken - ga naar het slagwerk.

Aan het einde van de repetitie oefent Txemi met ons het Baskische lied dat we vanavond als dank aan het koor zullen zingen. 'Waar gaat het lied eigenlijk over?' vraagt Annemarie. 
'Het gaat over de liefde,' zegt Txemi. Uit een ooghoek zie ik hoe koperblazers hun instrumenten inpakken. 
'Je moet de vleugels van de liefde niet kortwieken.'
Het is een mooie gedachte, poëtisch geformuleerd. Ik moet even aan de Atheners denken, die op de Akropolis de vleugels van het beeld van overwinningsgodin Nike afhaalden, zodat zij nooit meer van hen vandaan kon vliegen en Athene altijd alles zou winnen. Dat lukte toch niet helemaal.

We gaan eten in de Hogere Hotelschool, die ook letterlijk hogerop zit; bovenop de heuvel met een prachtig, zij het vandaag nevelig uitzicht op de stad. 
De bediening, strak in pak, recht in het gelid, ontvangt ons met mooi gedekte tafels, damast en een menu met vijf gangen. Het bestek is ingedekt, de vorken alle met de tanden naar beneden, precies andersom als bij ons. Twee vorken zien er wat afwijkend uit; de visvork, logisch, kennen we, maar ook de vork voor de arroz cremoso. die lange ribbels heeft en een plat stukje. Ampele discussie. Marcel vermoedt dat daarin het vocht opgevangen kan worden zodat je dat niet hoeft te eten. Maar hoezo, niet eten, dat hoort er toch ook bij?

Overdag wordt er geen alcohol geschonken, lazen we in de reisgids. Het wordt goedgemaakt door werkelijk royale, bijna intra-veneuze toediening van water. Je knipperde met je ogen en de bloempot stond weer vol. Die service rechtvaardigt een serieuze proefnotitie van de aangeboden dranken. 'Geserveerd op de juiste temperatuur, koel zonder koud te zijn, met een hint van chloor in de neus en de smaak van zwembad in de lange afdronk.'
      
De jongeren die hier voor de horeca worden opgeleid, deden hun werk voortreffelijk. Er zat vaart in de bediening, alles van de goede kant ingezet en uitgehaald en voor het uitserveren van de borden werd correct op elkaar gewacht, er werd echt een momentje van gemaakt. En aan het serveren van broodjes kwam ook maar geen eind. 
Geen enkele keer struikelde er iemand die tien borden in zijn handen had. Toen ik hier destijds voor in opleiding was bij Van der Valk ('Als de FIOD binnenvalt, moet je zeggen dat je een neefje uit Mook bent.') in Westerbroek  bij Groningen, ging dat wel anders. 
Als ik iets liet vallen, riep de kok vanachter uit de keuken, hoorbaar door de hele zaal, 'Is Sietse er ook?' Door de aldus verworven naamsbekendheid heb ik moeten verhuizen en mijn studie in Nijmegen moeten gaan afronden. Ik vermeld het maar even, omdat ik er vaak vragen over krijg.

Intussen praten we aan tafel ook over andere orkesten, ontwikkelingswerk, sterrestaurants, tournees, en dat de groep zo groot is dat je eigenlijk niet alles weet wat er gebeurt. Marja legt uit welk misverstand haar ertoe bracht reeds op zaterdagochtend 06:00, een dag te vroeg, klaar te staan voor de bus. Wij begrijpen het allemaal. Die communicatie, die weet wat.
Onze tafel is tamelijk unaniem in het gevoelen dat we eigenlijk te weinig spelen. Het was mooi als er nog een concert extra geweest was. Iets in de buitenlucht, een openbaar optreden. Als deze opmerking niet lekker valt, dan kan het bestuur best op de foto's kijken (wat wordt er veel gefotografeerd en gedeeld deze reis!) met wie ik heb zitten lunchen. Die kunnen linea recta in de volgende reiscommissie. Ik niet natuurlijk, ik ben al geweest.

We hebben heerlijk gegeten. Al was de gang met de in spek gewikkelde varkenshaas beslist een stevige hap.
De orkestleden met dieetwensen waren hier aan een aparte tafel gezet, in een ruimte iets verheven boven het carnivore gepeupel. 
Ik hoorde vertellen dat ze er een zootje van gemaakt hebben. Allemaal hun eigen allergie vergeten en allemaal nieuwe allergieën aangedragen. Het scheen een bende geweest te zijn. 

Na de koffie bedankt Monica, uiteraard in het Spaans, namens ons allen de koks, de bediening, de studenten, de docenten en leiding van de school. Het was geweldig.  
We gaan terug naar het hotel of het theater of de stad, sommigen lopend en met de Funiculaire, anderen met de bus. 

Om acht uur is er een repetitie met het koor. We lopen naar het theater. Ze hebben het goed voor elkaar in Bilbao, is mijn indruk. Weinig lege winkelpanden, veel bekende merken, kantoren van grote banken, de parken uitstekend onderhouden, de straten schoongeveegd. Blije mensen.

Het is een mooi koor. Mannen en vrouwen van alle leeftijden. Ze kijken en luisteren nieuwsgierig, misschien zelfs wel gretig, naar Txemi. Ze hebben er zin in. 
Ruim twee uur repeteren we. Als het orkest ter afsluiting het lied zingt, gebeurt het wonder. Ik zie ontroering bij het koor. De verwachtingsvolle beleefde glimlach wordt een liefdevolle open blik, ze gaan meezingen, de vrouwen het eerst. De mannen wat later, ze kijken om zich heen, nou vooruit dan, laten we eens gek doen. 

We hebben allemaal vleugels gekregen. En we lopen door de donkere nacht naar huis.

Door Wietske Beers

 

Na de lange reis van gisteren begon vandaag onze eerste dag in Bilbao ontspannen en verzorgd met een uitgebreid ontbijt in het hotel. Er was voor iedereen wat wils: van vers fruit en yoghurt tot zoete broodjes en verschillende spaanse gerechtjes. 

Om 10:00 verzamelden we in de lobby van het hotel, klaar om samen de stad in te gaan. In een grote stoet, want we zijn met zeker 90 man, liepen we richting de Oficina de Turismo, waar het startpunt lag van onze stadsverkenning. De stoet werd verdeeld in drie kleinere groepen: twee groepen trokken richting de oude stad, terwijl één groep de nieuwere delen van Bilbao ging ontdekken.

Tijdens de wandeling werden we begeleid door een tourguide, die via koptelefoontjes interessante verhalen en achtergrondinformatie vertelde. We leerden over de geschiedenis, de architectuur en de cultuur van Bilbao, wat de stad echt tot leven bracht.

Na afloop van de tour ging iedereen zijn eigen weg. In kleine groepjes of individueel verkenden we Bilbao verder. Sommigen doken de smalle straatjes van de oude stad in of begaven zich naar een mooi uitzichtpunt, de Artxanda Fenicular. Anderen slenterden door de winkelstraten en bezochten de leuke barretjes met heerlijke Pinchos.

Om 19:00 kwam iedereen samen bij Txoko Piperrak voor een gezamenlijk diner. Het was een gezellige afsluiting van de dag, waarbij we onder het genot van lekker eten en drinken onze ervaringen uitwisselden en terugblikten op deze leuke eerste dag in Bilbao.

   Door Maria Camarasa

​

Als een plank
Brrr... het is 03.00u en mijn wekker gaat. Omdat het niet mogelijk is om vanuit Amsterdam met het ov op tijd in Eindhoven te zijn, hebben stadgenoot en mede-invaller Frans en ik vervoer ‘ingehuurd’: een student haalt eerst mij om 03.50u op, en 5 minuten later vissen we Frans op. Verrassend hoeveel fietsers we op dit tijdstip nog tegenkomen in de stad, al zijn die waarschijnlijk juist op de terugweg naar huis na een avondje stappen. Met lekkere koffie en veel goede zin verloopt de reis vlot en arriveren we stipt om 05.30u aan bij de plek van vertrek. Daar wemelt het al van de al dan niet geeuwende mensen, reistassen en instrumenten. Kratten met proviand worden de bus ingehesen. En ja hoor, Tieme sluit om 06.02u het hek en de bus rijdt! Het eerste deel van onze rit heeft ‘onze eigen’ Sanne het stuur in handen en ze bewijst direct dat je niet groot (en óók geen man) hoeft te zijn om zo’n joekel van een dubbeldekker behendig door stad en land te manoeuvreren.  
De bus zit goed volgepakt, en o.a. onze concertmeester Glenn waakt boven achterin over de berg violen die niet in de rekken passen. We rijden door België, met fraaie mist boven de velden, en komen rond 09.45 aan bij onze eerste stop. Daar komt de busactiviteitencommissie gelijk in actie: parkeerplaatsgym! Rekken en strekken en zelfs even planken, met Tieme als voorbeeld. En er was voor meer vertier gezorgd om de tijd door te komen, waaronder een quiz van Anneloes en Txemi over het Baskisch (waarvan ik niets onthouden heb, veel te moeilijk die taal!), waarin Txemi opbiechtte dat hij nog nooit in het Baskisch gedirigeerd heeft. Er volgde nog een meezingafspeellijst, even speeddaten met andere busreizigers en het instuderen van een Baskisch lied door een deel van het orkest. Ine deed daarna verwoede pogingen om de rest van ons het refrein toch enigszins gelijk en met dynamiek te laten zingen. Die tekst was gelukkig wel te doen: la-la-la … Naarmate de reis vorderde kwamen er steeds jaloersmakende berichtjes binnen van de mensen met busangst die met ander vervoer reisden … bubbels in de Schiphollounge enzo. Bedankt!
Na een laatste langere stop die tot 17.30u duurde, ging ook in de bus de bar echt open en stoomden we in een ruk door naar Bilbao. Dat was wel even afzien, want niet alleen duurt het laatste stuk altijd het langst, de wc was ook vol (dat krijg je ervan 😉)
Om 00.15u kwamen we aan en werden we begroet door de vliegtuiggangers. Het applaus voor chauffeurs Alexis en Sanne was meer dan verdiend. Inchecken ging redelijk snel, en gelukkig heb ik een beresterke kamergenoot, want met zeer beperkte liftcapaciteit besloten we met volledige bepakking de klim te wagen naar de 9e etage. 
Dus: zoals Tieme de ochtend begon, eindigde ik de dag als … een plank!

   Door Jorien Vogel

 

De ochtend begon vroeg met de verjaardag van Silvijn. Zingen, cadeautjes. Één groot feest! Helaas had niet iedereen even goed en/of lang geslapen. Sommige konden hun draai niet vinden, anderen werden wakker gehouden door buren die het heeeel gezellig hadden om 3 uur ’s nachts. We besloten dus rustig aan te doen. Laat ontbijten (bij een uitstekend ontbijtbuffet) en daarna lekker slenteren door Bilbao.

Tijdens onze wandeling kwamen we langs de kade waar we prachtige gebouwen hebben gezien. Modern en oud wisselde elkaar af. We hebben al even het prachtige Guggenheim kunnen bewonderen en zijn daarna neergestreken bij een Italiaan. Daar hebben we allemaal een heerlijke glutenvrije pizza gegeten. Daarna hebben we nog een fijne wandeling langs diverse pleinen gemaakt en belandde we in het prachtige Azkuna Zentroa, een cultureel centrum met een prachtige inrichting! 
Na onze wandeling heeft iedereen rust gepakt op de eigen kamer. De een ging slapen, de ander lezen. 

Na deze welverdiende rustpauze hebben we in een restaurantje gegeten naast het hotel. Daarna nog even borrelen en naar bed. 

 

Door Jorien Vogel

​

Vandaag gaan Vincent en Ties op tijd weer op weg voor etappe 2 richting Bilbao. Voorzien van drinken en wederom het zelfgemaakte eten van Simone vertrekken ze. 
Nadat wij (Simone, Ruud, Jorien en Silvijn) de auto opnieuw hadden ingeruimd (de auto was na één dag rijden nogal een rommel haha), konden ook wij beginnen aan etappe 2. Na weer een voorspoedige reisdag kwamen we rond 5 uur aan in Bilbao! Eindelijk!
Vincent en Ties waren al begonnen met het uitruimen van de vrachtwagen, wat nogal een uitdaging bleek te zijn. Drempel op, drempel af met bagagekarren en liften die niet heel groot zijn en onze instrumenten zijn dat wel… Dus na flink veel sjouwen, uitruimen van de zorgvuldig ingepakte bagagekarren en tussendoor ook het nodige gevloek was de vrachtwagen eindelijk leeg. 
Daarna moesten de chauffeurs de vrachtwagen wegbrengen en nog ruim een half uur op de fiets terug naar het hotel. Het was dus een erg lange avond. We hebben vervolgens in het restaurant lekker gegeten en uiteindelijk lagen we allemaal (inclusief de kleine Silvijn) rond 22.00u in bed. 

 

Door Jorien Vogel

 

Na maanden voorbereiding en uitkijken naar was het op vrijdag 24 april eindelijk zover: de reis naar Bilbao kon beginnen! 
Met een vrachtwagen vol met concertkleding, instrumenten en andere zaken en een volgepakte auto vertrokken we vroeg in de ochtend richting onze eerste tussenstop: Tours. 
De eerste etappe verliep voorspoedig op een paar keer file na. Het hotel in Tours was prima. De vrachtwagen kon veilig op terrein geparkeerd worden, de kamers waren schoon en voldeden aan alles en we konden ’s avonds het heerlijke zelfgemaakte eten van Simone in de ontbijtruime opeten. Na een lange dag gingen we allemaal op tijd slapen!